De Vierdaagsefeesten lieten Nijmegen opnieuw van haar mooiste kant zien. De ernstige incidenten met wapens veranderen dat niet, maar maken wel duidelijk waarom onze politie de juiste middelen nodig heeft om zo’n prachtig feest veilig te houden.
Wat liet Nijmegen zich tijdens de Vierdaagsefeesten weer van haar mooiste kant zien. Volle straten, muziek op iedere hoek en heel veel mensen die samen feestvierden. De sfeer was op verreweg de meeste plekken goed. De inzet van organisatoren, vrijwilligers, beveiligers, hulpdiensten en politie was indrukwekkend.
De Vierdaagsefeesten zijn iets om trots op te zijn. Juist daarom moeten we goed kijken naar de ernstige incidenten die zich dit jaar voordeden. Niet om het beeld van een prachtig feest te laten bepalen door een kleine groep, maar om ervoor te zorgen dat iedereen ook volgend jaar veilig kan genieten.
In en rond het Hunnerpark deden zich meerdere ernstige incidenten voor. Op advies van de politie wees burgemeester Bruls het gebied tijdelijk aan als veiligheidsrisicogebied. De politie mocht daardoor preventief fouilleren. Tijdens de controles werden slagwapens en steekwapens gevonden. De extra maatregelen droegen volgens de gemeente bij aan een rustig verloop van de avond. Dat laat zien dat de zorgen van de politie niet denkbeeldig waren.
De maatregelen hadden effect. Bezoekers werkten goed mee en gemeente, politie, Openbaar Ministerie en organisatie trokken samen op. Dat verdient waardering.
Tegelijkertijd zit er iets ongemakkelijks in. Preventief fouilleren kon nu alleen worden ingezet omdat de situatie inmiddels zo ernstig en spoedeisend was geworden. De burgemeester moest gebruikmaken van een noodbevoegdheid die maar kort geldt en bedoeld is voor onverwachte situaties waarin direct ingrijpen nodig is.
Een gewone, zorgvuldig voorbereide inzet van preventief fouilleren is in Nijmegen nog altijd niet mogelijk. Het college stelde in 2022 voor om de burgemeester die bevoegdheid wel te geven. Daarmee zou Nijmegen aansluiten bij vrijwel alle andere gemeenten in Nederland. GroenLinks en PvdA (nu samen verder als Pro), gesteund door andere linkse partijen blokkeerden uit het voorstel.
Het gevolg is dat we moeten wachten tot de situatie ernstig genoeg is voor een noodbevel. Dat vind ik moeilijk uit te leggen. Waarom geven we de politie en burgemeester niet de mogelijkheid om eerder en goed voorbereid in te grijpen als uit concrete informatie blijkt dat er risico’s zijn?
Preventief fouilleren is een ingrijpend middel. Niemand vindt het prettig om door de politie te worden gecontroleerd. Daarom mag het alleen worden ingezet in een beperkt gebied, voor een beperkte periode en als daar een duidelijke aanleiding voor bestaat. De burgemeester beslist daar niet zomaar over, maar overlegt met de politie en het Openbaar Ministerie.
Tegenstanders vrezen dat preventief fouilleren leidt tot stigmatisering of etnisch profileren. Maar zorgen over de uitvoering mogen niet betekenen dat we de bevoegdheid helemaal weigeren. Daar spreekt uiteindelijk weinig vertrouwen uit in de politie, professionals die wij iedere dag vragen onze stad veilig te houden. Ik vertrouw erop dat onze politie zorgvuldig en professioneel met zo’n middel kan omgaan. Als er fouten worden gemaakt, moeten we die onderzoeken en corrigeren.
Tijdens de Vierdaagsefeesten zagen we wat er gebeurt wanneer de politie wel het juiste gereedschap krijgt. Er werden wapens gevonden en de avond verliep rustiger. Dat bewijst niet dat preventief fouilleren ieder geweldsincident voorkomt. Het laat wel zien dat het een nuttig middel kan zijn.
De Nijmeegse VVD wil daarom dat de burgemeester deze bevoegdheid alsnog krijgt. Niet overal en altijd, maar gericht en onder duidelijke voorwaarden. Zo beschermen we wat Nijmegen zo bijzonder maakt: een open en gastvrije stad waar heel veel mensen samen een fantastisch feest kunnen vieren.
Wie van de politie verwacht dat zij die vrijheid bewaakt, moet haar ook het vertrouwen en de middelen geven om dat werk goed te doen.
Niek Kraut zal hier op gezette tijden zijn bevindingen in het stadhuis en de stad en de inzet van de Nijmeegse VVD belichten in een terugkomende blog
