De renovatie van de Nijmeegse Stadsschouwburg dreigt het volgende hoofdpijndossier van het stadsbestuur te worden. De gemeente beëindigt de samenwerking met de huidige bouwcombinatie, moet op zoek naar een nieuwe uitvoerder en verwacht ongeveer een jaar extra vertraging. Voor VVD-fractielid Niek van Heuvelen roept dat grote vragen op: “Dat het college nu weigert akkoord te gaan met een veel te hoge aanbieding is terecht. Maar de echte vraag is: hoe heeft het zover kunnen komen?”
Dat de zestig jaar oude Stadsschouwburg gerenoveerd moet worden, staat voor de VVD niet ter discussie. Maar wat begon als een noodzakelijke renovatie, dreigt volgens de partij steeds meer een volgend groot prestigeproject te worden waarbij planning, kosten en uitvoering onder druk staan.
De problemen komen bovendien niet uit de lucht vallen. In maart liet het college de gemeenteraad al weten dat flinke vertraging was ontstaan en dat het verwachtte de renovatie niet binnen het bestaande krediet te kunnen uitvoeren.
Op 1 juli legden gemeente en bouwcombinatie vervolgens opnieuw samen een taakstellend budget vast. Twee dagen later kwam de bouwcombinatie met een aanbieding die volgens de gemeente veel hoger lag dan dat afgesproken bedrag. Een tweede aanbieding lag opnieuw substantieel boven het taakstellende budget en voldeed ook niet aan andere gemaakte afspraken.
“Als een aannemer veel meer vraagt dan is afgesproken, moet je op de rem trappen. Dat doet het college nu terecht”, zegt Van Heuvelen. “Maar hoe kun je op 1 juli samen vastleggen wat een haalbaar maximaal bedrag is en twee dagen later een aanbieding krijgen die daar ver boven ligt? Wanneer werd duidelijk dat partijen financieel zo ver uit elkaar lagen? Dit zijn geen kleine tegenvallers meer.”
Welke lessen zijn geleerd van het Valkhof?
Voor de VVD is de situatie extra pijnlijk omdat Nijmegen nog maar net een vergelijkbaar hoofdpijndossier achter de rug heeft bij Museum Het Valkhof. Ook daar ontstonden gedurende het project discussies over planning, kosten en risico's.
Van Heuvelen: “Bij het Valkhof zagen we hoe vertraging en oplopende kosten een groot project steeds verder onder druk kunnen zetten. Daar is uitgebreid over gesproken. Dan mag je verwachten dat bij het volgende grote bouwproject alle alarmbellen vroeg afgaan en het stadsbestuur boven op kosten, risico’s en planning zit.”
Volgens de VVD moet de kritiek daarom niet zijn dat het college nu ingrijpt, maar dat moet worden uitgelegd hoe het project op dit punt terecht heeft kunnen komen.
“Het is goed dat het college niet zomaar akkoord gaat met een veel te hoge prijs. Maar goed ingrijpen aan het einde betekent niet dat we geen vragen meer hoeven te stellen over wat eraan voorafging. In maart was al duidelijk dat het bestaande krediet waarschijnlijk onvoldoende was. Nu moet opnieuw worden aanbesteed en schuift de planning opnieuw op. Dan willen wij weten waar het onderweg mis is gegaan en welke lessen daaruit worden getrokken.”
Cruciale informatie tot 2029 geheim
Alsof de vertraging nog niet genoeg vragen oproept, stelt het college ook voor om de geheimhouding op een bijlage met belangrijke informatie over onder meer het taakstellende budget en het proces pas op 1 september 2029 op te heffen.
De VVD vindt die termijn veel te lang.
Van Heuvelen: “Dit project wordt betaald met geld van de Nijmegenaar. Juist nu het project vertraging oploopt, een nieuwe aanbesteding nodig is en er grote financiële belangen spelen, hebben inwoners en gemeenteraad recht op zoveel mogelijk openheid.”
De VVD begrijpt dat specifieke aanbestedingsgevoelige informatie tijdelijk niet openbaar kan worden gemaakt.
“Nieuwe inschrijvers hoeven natuurlijk niet precies te weten hoeveel de gemeente maximaal wil betalen. Maar dat betekent niet dat we vervolgens alles wat ook maar enigszins gevoelig ligt drie jaar achter slot en grendel moeten zetten. Maak openbaar wat openbaar kan en scherm alleen af wat aantoonbaar noodzakelijk is. Transparantie moet de norm zijn, geheimhouding de uitzondering.”
Nijmegen verdient grip op grote projecten
Voor de VVD gaat dit inmiddels om meer dan alleen een vertraagde verbouwing. Bij een project van deze omvang moet de gemeente grip hebben op planning, kosten en risico’s.
Van Heuvelen: “Een nieuwe uitvoerder zoeken en opnieuw vertraging oplopen, is geen detail. Het gaat om tientallen miljoenen euro’s gemeenschapsgeld. De Nijmegenaar mag verwachten dat het stadsbestuur zorgvuldig met dat geld omgaat en problemen vroegtijdig signaleert.”
Die vraag wordt volgens de VVD alleen maar belangrijker omdat Nijmegen de komende jaren opnieuw voor een grote investering in cultureel vastgoed staat: de toekomst van de Lindenberg.
“Na het Valkhof en nu de Schouwburg staat straks alweer het volgende grote project voor de deur. Voordat Nijmegen opnieuw tientallen miljoenen investeert, bijvoorbeeld in de Lindenberg, willen we weten welke lessen uit deze projecten zijn getrokken. Hebben we als gemeente voldoende grip om dit soort grote projecten goed te beheersen?”
