De Stads- en Wijkmonitor 2026 laat zien waar Nijmegenaren zich het meest aan ergeren: zwerfafval, parkeerproblemen en overlast. Volgens de Nijmeegse VVD kiest het nieuwe college juist op die onderwerpen te vaak de verkeerde richting. Wat kan het stadhuis leren van het succes van N.E.C.?
Wat er bij N.E.C. gebeurt, is prachtig voor Nijmegen. Een historische derde plaats, Europees voetbal en resultaten die een paar jaar geleden nog behoorlijk ver weg leken.
Ik ga hier niet ineens doen alsof ik verstand heb van voetbal. Wie mij kent, weet beter. Maar als je luistert naar mensen die er wél verstand van hebben, komt bij de verklaring voor het succes van N.E.C. steeds ongeveer hetzelfde terug. De club heeft eerst de basis beter neergezet. Er kwam een duidelijke koers, er werden mensen gezocht die daarbij pasten en vervolgens werd daar stap voor stap op voortgebouwd. Niet bij iedere tegenvaller weer iets nieuws verzinnen, maar weten waar je naartoe wilt en daar consequent aan werken.
Dat lijkt me eigenlijk een prima les voor het stadhuis. Niet beginnen met alle idealen en politieke stokpaardjes die je in vier jaar tijd nog wilt realiseren, maar eerst zorgen dat de basis op orde is. Daarna kun je verder bouwen.
Wat Nijmegenaren zelf belangrijk vinden
Juist daarom is de Stads- en Wijkmonitor 2026 interessant. Die monitor laat niet alleen zien hoe Nijmegen ervoor staat, maar ook hoe Nijmegenaren zelf hun stad beleven. En daarin zit een duidelijke waarschuwing.
Nijmegenaren wonen nog steeds graag in hun stad. Tegelijkertijd is het beeld over de ontwikkeling van Nijmegen een stuk minder positief geworden. In 2017 vond 36 procent van de inwoners dat de stad vooruitging en slechts 11 procent dat Nijmegen achteruitging. Inmiddels is dat allebei 22 procent. Dat is nogal een verschuiving.
Nog interessanter vind ik wat Nijmegenaren zelf noemen als je vraagt waar ze in hun dagelijks leven tegenaan lopen. Dan gaat het niet in de eerste plaats over grote vergezichten. Het gaat over rommel en zwerfafval, parkeerproblemen, overlast en veiligheid. Heel gewone zaken eigenlijk. Precies de basis waarvan je mag verwachten dat een gemeente die goed organiseert.
En daar wringt het als je vervolgens kijkt naar de keuzes van het nieuwe college. De Stads- en Wijkmonitor laat wat mij betreft vooral zien dat het college zijn prioriteiten verkeerd legt. Nijmegenaren vragen om een schonere, bereikbare en veilige stad, terwijl het college juist afval en parkeren duurder maakt en veel geld, tijd en aandacht steekt in nieuwe ambities.
Een viezere stad, maar afval wordt duurder
Rommel en zwerfafval staat bovenaan bij de buurtproblemen. Ook een groot deel van de meldingen bij Meld & Herstel gaat over afval en vervuiling. Toch kiest het college ervoor om het aanbieden van restafval duurder te maken.
Dat vind ik de verkeerde reactie op het probleem. Als inwoners aangeven dat hun straat niet schoon genoeg is, moet de eerste vraag zijn hoe je die straat schoner krijgt, niet hoeveel extra geld er via de afvalzak kan worden opgehaald.
De Nijmeegse VVD kiest daarom voor een andere aanpak. Haal afval weer iedere week op. Zorg voor voldoende afvalbakken en maak probleemplekken sneller schoon. Pak dumpingen en afval naast containers steviger aan. En maak veel meer gebruik van nascheiding, zodat we het inwoners juist makkelijker maken in plaats van steeds ingewikkelder.
Parkeerproblemen los je niet op met duurder parkeren
Bij parkeren is de tegenstelling misschien nog duidelijker. Onvoldoende parkeerplaatsen en parkeeroverlast behoren tot de grootste problemen die Nijmegenaren in hun eigen buurt ervaren. Toch gaat het college door met het uitbreiden van betaald parkeren en worden de tarieven hoger. Parkeerbeleid wordt bovendien bewust gebruikt om inwoners uit de auto te jagen.
Dat kun je een politieke visie noemen, maar het lost het probleem dat inwoners aangeven niet op. Wie ’s avonds drie rondjes door zijn wijk rijdt omdat er simpelweg geen plek is, heeft niets aan een duurder parkeerkaartje.
Wij willen daarom weer naar de oorzaak kijken. Zorg bij nieuwbouw voor voldoende parkeerplaatsen, kijk waar in bestaande wijken extra capaciteit mogelijk is, onderzoek serieus extra parkeergarages rond de binnenstad en zorg voor goede P+R-voorzieningen aan de rand van Nijmegen. Investeer vooral ook in fiets en openbaar vervoer, maar geef mensen vervolgens zelf de keuze hoe ze reizen.
Ook bij veiligheid en overlast vraagt de monitor om meer aandacht. Overlast door dakloze mensen staat bovenaan bij de stadsproblemen die Nijmegenaren met voorrang aangepakt willen zien. Tegelijkertijd voelen vooral vrouwen zich vaker onveilig. Dat zijn geen cijfers die je moet wegredeneren omdat andere veiligheidsstatistieken misschien een gunstiger beeld geven.
Mensen die zorg nodig hebben, moeten die zorg krijgen. Maar dat betekent niet dat bewoners en ondernemers structurele overlast maar moeten accepteren. Zet handhaving zichtbaar in waar de problemen het grootst zijn, werk gericht op hotspots, gebruik cameratoezicht waar dat nodig is en zorg dat politie, handhaving en zorg veel beter rondom probleemlocaties samenwerken. Hulp bieden en grenzen stellen kunnen prima tegelijkertijd.
Eerst de basis op orde
Als je die onderwerpen naast elkaar zet, zie je volgens mij het echte probleem. De prioriteiten van het college sluiten te weinig aan bij de problemen die Nijmegenaren zelf bovenaan zetten. Terwijl inwoners vragen om een schonere stad en minder parkeerproblemen, worden afval en parkeren duurder. Tegelijkertijd staat het coalitieakkoord vol nieuwe plannen en ambities die allemaal tijd, geld en capaciteit vragen.
Daar heb ik moeite mee. Niet omdat een gemeentebestuur geen idealen mag hebben. Natuurlijk moet Nijmegen vooruitkijken, bouwen en investeren. Maar niet alles hoeft tegelijkertijd en niet ieder politiek ideaal verdient voorrang boven de basis.
Daar kom ik toch weer bij N.E.C. uit. Eerst zorgen dat de organisatie staat. Duidelijke keuzes maken. Mensen en middelen daarop inzetten. Resultaat boeken. En vanuit die stevige basis de volgende stap zetten.
Op het stadhuis lijkt de volgorde te vaak andersom: eerst de ambities opstapelen, vervolgens de rekening verhogen en ondertussen hopen dat de dagelijkse problemen vanzelf kleiner worden.
Ik zou die volgorde omdraaien. Begin bij wat Nijmegenaren iedere dag merken. Is mijn straat schoon? Kan ik mijn auto kwijt? Voel ik mij veilig in mijn buurt?
Zorg eerst dat daarop het antwoord steeds vaker ja is. En bouw daarna verder aan alle andere mooie plannen die we voor Nijmegen kunnen bedenken.
N.E.C. laat zien hoe ver je vanuit een stevige basis kunt komen.
Het stadhuis mag die les best ter harte nemen.
Niek Kraut, fractievoorzitter van de Nijmeegse VVD
Niek Kraut zal hier op gezette tijden zijn bevindingen in het stadhuis en de stad en de inzet van de Nijmeegse VVD belichten in een terugkomende blog
